Home

Contact

COCMA Actueel

 

Secretariaat

p/a Dhr. H. Koldenhof
Koperwiek 6
3435 AS Nieuwegein

Email: info@cocma.nl
www.onderwijsfondscocma.nl

‘Art Education Shanghai 2013’

In de maanden september en oktober 2013 heb ik gewerkt aan een experiment: kunstlessen op de Xiwai School in Shanghai Songjiang. Dit deed ik als 4e jaars student ten behoeve van mijn afstudeeronderzoek aan de AHK (Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten). Samen met de Chinese kunstleraren heb ik geprobeerd de leerlingen aan te zetten tot persoonlijke kunstuitingen en uitwisseling daarvan. Voor westerse leerlingen, in elk geval in Nederland, een min of meer vanzelfsprekend proces. Zo niet in China, althans op de scholen in Shanghai waar ik ben geweest. Opvallend was voor mij het fenomeen van de navolging. Er wordt gelet op wat de ‘flow’ wordt; welk gedrag is gewenst? Dat maakt dat er werk ontstaat dat eenvormig is. Het veiligst leken de leerlingen zich te voelen bij een strakke opdracht. Ik had niet verwacht dat dit aspect zo sterk verankerd was in het hedendaagse Chinese schoolleven. Jezelf een authentieke vaardigheid eigen maken ten behoeve van persoonlijke ontwikkeling, blijkt niet makkelijk. Alleen evident talent lijkt zich te kunnen emanciperen. Daarbij komt de geringe interesse van de omgeving (ouders!) voor de persoonlijke processen en producten. In de volle roosters is weinig tijd voor beeldende kunst maar ook voor andere vakken. Iedere les duurde 45 minuten. Best frustrerend voor de leraren die juist een uitgebreide opleiding hebben kunnen volgen aan de zeer goed geoutilleerde kunstopleidingen op hogeschool en universitair niveau.
Met de studenten van het Shanghai Institute of Visual Arts heb ik daarover gesproken. Zij herkennen de discrepantie tussen dat wat zij leren, zich eigen maken en de uiteindelijke mogelijkheden die zij straks als kunstleraren op de scholen zullen hebben.
Eén kindpolitiek: gezekerd in het klimrekShanghai Pudong: Skyline

Voor mijn onderzoek was die gegevenheid opmerkelijk en interessant, want de alter moderne kunsteducatie is gebaseerd op uitwisseling en persoonlijke inbreng. De kunstleraren van de Xiwai School hebben indringend met mij gesproken over hun persoonlijke aspiraties, mogelijkheden én onmogelijkheden in hun situatie. Ik zag hun kluistering aan de schooleisen en merkte heel goed hoe zeer ze daar onder gebukt gaan. Het maakt dat hun initiatief en motivatie in de verdrukking komt. Zuchtend namen zij kennis van de situatie van de kunstlessen in Nederland, die ik momenteel niet eens zo bijzonder positief vind! Opmerkelijk is dat de leraar met wie ik 2 maanden intensief heb samengewerkt, met ingang van het nieuwe jaar 2014, ontslag heeft genomen om zijn vleugels uit te kunnen slaan. Onze gesprekken hebben ook bij mij veel losgemaakt en geleid tot voortschrijdend inzicht. Hoe sterk is cognitieve kramp?
Pensioen? Keurige bejaarden op zoek naar plasticOok Shanghai, sloppenwijk

Als ik mijn ervaringen plaats naast de hedendaagse Chinese kunst, raak ik verbaasd vervuld van respect. Wat een emancipatiekracht moet je mobiliseren om dat niveau te bereiken! Welke bron voedt, soms letterlijk, de kunstenaar? En hoe houd je je daarna staande? Het zijn er zomaar een paar miljoen in dit land! Het is fascinerend te merken hoe onder de dikke Chinees-Westerse vernislaag, persoonlijke drijfveren zich een weg banen om op de eeuwenlang gevormde fundamenten van verschillende keurslijven, authentieke aspiraties te laten ontspruiten. En niet alleen op kunstzinnig gebied. Zo schijnen er bv. wel 400 Vrijeschool initiatieven in China te zijn! Ik ben er een ‘bedekte’ gaan bezoeken in Shanghai. Indringend werd ik als Vrijeschoolleraar gesmeekt weerom te komen! Ga ik doen.
Dagopening Xiwai School: vlag hijsen en volksliedStaatsschool: 60 leerlingen vullen het lokaal!

Door omstandigheden werd ik in de gelegenheid gesteld om de volle tijd te kunnen doorbrengen in een Chinees gezin. Zo beleefde ik dagelijks leven van nabij. Tot op dit microniveau merkte ik de druk in opvoeding, werk en sociale verbanden. Maar ook het genot van kleine vreugdemomenten van ongecompliceerd samenzijn rondom bv. maaltijden. En daarna ging zoonlief van 8(!) weer aan het huiswerk tot 22.30. Elke dag, want conformeren blijkt nog steeds de jas waarmee je de wereld in moet. Maar hij kan uit!
Xiwai School Domestic section: uniformShanghai Pudong: Kleine Vrijeschool in buitenwijk
 
Shanghai Institute of Visual Arts: 4e jaars studentenZhang Huan ‘Faces’, Powerstation Art Shanghai

Michiel van Gent

COCMA-Buitenlandbeurs 2013

Print deze pagina